Deze folder geeft u meer informatie over een trabeculectomie. Het is goed u te realiseren dat de situatie voor u persoonlijk anders kan zijn dan beschreven.
Een trabeculectomie is een zogenaamde filteroperatie, die uitgevoerd wordt om de afvoer van het kamerwater te verbeteren. De operatie heeft als doel de oogdruk te verlagen om de oogzenuw te beschermen tegen verdere beschadiging.
Wanneer de operatie is gepland is er een aantal dingen waar rekening mee gehouden moet worden. Dit zijn:
In principe wordt een trabeculectomie onder volledige narcose uitgevoerd. In sommige omstandigheden kan de voorkeur gegeven worden aan plaatselijke verdoving.
Wanneer er sprake is van narcose, zal de patiënt de avond voor de operatie na middernacht niets meer mogen eten en drinken.
Meestal gebeurt dit met een verdovende prik die ongeveer een half uur voor de operatie naast het oog gegeven wordt. Soms wordt de patiënt gedurende enkele seconden in een roesje gebracht met een stof die in de arm ingespoten wordt, zodat de patiënt niets merkt van de injectie. Na het geven van de verdovende prik zal de patiënt met het verdoofde oog tijdelijk bijna niets kunnen zien en voelen. Ook kan dit oog tijdelijk niet bewogen worden. De verdoving is te vergelijken met een verdoving bij een tandheelkundige ingreep, die na enkele uren langzaam uitwerkt.
Plaatselijke verdoving wordt ongeveer een half uur voor de operatie gegeven. Onder het oog wordt dan een verdovende prik toegediend, waardoor iemand met dat oog tijdelijk niets meer voelt en ziet. Narcose wordt pas vlak voor de operatie toegediend.
De patiënt wordt plat op de rug gelegd op de operatietafel. De huid rondom het oog wordt gedesinfecteerd, waarna de patiënt geheel steriel afgedekt wordt – inclusief het oog dat niet behandeld wordt. De oogchirurg brengt het hoofd van de patiënt in de gewenste positie en stelt de microscoop daarboven in.
Bij deze oogdrukverlagende filteroperatie wordt onder het bovenste ooglid, op de grens van het oogwit en de iris, een nieuw afvoerkanaaltje gemaakt. Eerst wordt op die plaats het oogbindvlies opengemaakt. Daarna wordt in het meest oppervlakkige deel van het oogwit (sclera), vlak bij de grens met het heldere hoornvlies, een klein ‘luikje’ gemaakt. Onder dit luikje wordt in de sclera een kleine opening (trabeculectomie) gemaakt naar de voorste oogkamer. Zo ontstaat een nieuw kanaal tussen de voorste oogkamer en het oogbindvlies en kan het kamerwater via een gemakkelijker weg afgevoerd worden: via kleine bloedvaatjes in het oogbindvlies komt het kamerwater uiteindelijk in de bloedbaan terecht.
Om te voorkomen dat de voorste oogkamer te snel leegloopt, waardoor een te lage druk zou ontstaan, wordt het luikje met enkele hechtingen gesloten. Vervolgens wordt ook het oogbindvlies gesloten waardoor het kamerwater onder het bindvlies blijft. Hier vormt zich het zogenaamde filterblaasje of ‘bleb’. Zoals na elke wond, treedt in de dagen en weken na de operatie littekenvorming rond de nieuwgemaakte opening op. Deze natuurlijke wondhelingsreactie heeft echter tot gevolg dat de kans bestaat dat het nieuwe afvoerkanaaltje weer afgesloten wordt door het littekenweefsel. Daarom wordt aan het eind van de ingreep ter hoogte van de sclera een middel toegediend (een zogenaamde ‘fibrose-remmer’, zoals mitomycine C) die de littekenvorming onderdrukt.
De operatie duurt meestal minder dan een uur, waarna een verbandje met een beschermkapje op het oog wordt aangebracht. In de meeste gevallen mag de patiënt snel na de operatie naar huis.
Na de operatie moeten oogdruppels gebruikt worden en vindt een aantal keren nacontrole plaats door de oogarts. Er kunnen een aantal verschijnselen optreden na de operatie. Dit zijn:
Er zijn een aantal dingen waar u naar de operatie rekening mee moet houden. Dit zijn:
Wrijven in het oog is enkele weken niet toegestaan. Wrijven kan een infectie veroorzaken en het genezingsproces tegenwerken. Bij het slapen gaan, douchen en haren wassen wordt aangeraden gedurende de eerste tijd een beschermende oogdop voor het geopereerde oog te houden.
Bij plotseling optreden van ernstige pijn of gezichtsverlies in de weken na de ingreep moet de oogarts direct geraadpleegd worden. Deze symptomen kunnen een eerste teken zijn van een ontsteking met een bacterie in het oog. Dit kan binnen enkele dagen na de ingreep optreden, maar ook soms jaren daarna.
Wandelen, fietsen, televisie kijken, lezen en normale huishoudelijke taken mag men gewoon doen. Sporten, zware dingen tillen en lang voorovergebogen werken worden gedurende enkele weken afgeraden. Douchen of baden en kappersbezoek hoeven na de operatie niet uitgesteld te worden, mits men voorkomt dat in het oog gewreven wordt. Bij zwemmen wordt afgeraden onder water te duiken.
Dit is mogelijk zolang het andere oog over voldoende gezichtsvermogen (volgens de wet minimaal 80 procent zolang het geopereerde oog geen 50 procent haalt) en gezichtsveld beschikt. Toch wordt autorijden de eerste tijd na de operatie afgeraden tot het gezichtsvermogen van het geopereerde oog hersteld is, omdat het dieptezicht en het vermogen afstand in te schatten tijdelijk gestoord kunnen zijn.
In het begin na de operatie moet u een beetje rustig aan doen, gevolgd door een periode waarin de sportieve bezigheden beperkt worden tot het onderhouden van de conditie (hardlopen, fietsen, zwemmen) om daarna weer geleidelijk over te gaan tot de normale (top)prestaties. De eerste 3 weken wordt zwemmen afgeraden vanwege het risico op infecties. Bij contactsporten kan het oog beschermd worden met een beschermbril (een soort ‘Edgar Davids-bril’).
Hoe snel iemand weer aan het werk kan, hangt af van de werkzaamheden:
Gestreefd wordt naar een oogdruk tussen de 10 en 15 mmHg (millimeter kwikdruk), waarbij oogdrukverlagende oogdruppels niet meer nodig zijn. In ongeveer 30 procent van de gevallen zijn na de operatie toch aanvullende oogdrukverlagende oogdruppels nodig om de gewenste oogdrukdaling te bereiken. In ongeveer 10 procent van de gevallen is een heroperatie (soms pas na jaren) nodig om de druk binnen aanvaarbare perken te houden. Risicofactoren die de kans op een heringreep vergroten, zijn: jonge leeftijd, negroïde ras en voorafgaande ingrepen aan het oog.
Zoals aan elke operatieve ingreep zijn ook aan een trabeculectomie risico’s verbonden. Zo kan bijvoorbeeld een infectie of een bloeding optreden na de ingreep. Gelukkig is de kans hierop zeer klein en kunnen complicaties in de meeste gevallen met succes behandeld worden. In elk geval wegen de risico’s van een operatieve ingreep bij ernstig glaucoom niet op tegen de risico’s van een niet-behandelde hoge oogdruk.
Heeft u vragen of ontstaan er na de behandeling onverhoopt problemen waarover u zich zorgen maakt, dan kunt u bellen naar Oogkliniek Zeeland via 088 125 00 00 of stuur een e-mail naar info@oogkliniekzeeland.nl. Buiten werktijden kunt u bij dringende klachten contact opnemen met uw huisartsenpost.
Wilt u een afspraak maken, annuleren of verzetten? Neem dan contact op via het contactformulier. Deze wordt vaak dezelfde werkdag nog in behandeling genomen. U kunt op werkdagen tussen 8.00 uur en 13.00 uur ook telefonisch contact opnemen met Oogkliniek Zeeland.